Principal

Principal

lunes, 24 de marzo de 2014

Entre lo dicho, Y lo hecho.


Ahendúva oje’e, Paraguay ningo irriko
Oguereko yvy porã  ñañotỹvante hi’a
Mymba pya’e opu’ã, irrepresa tuichaicha
Syryndy ovende heta, royalties’ okakuaa.
Mba’ére piko eiporõ, ñane retãygua ohopa
Umi pytagua retãre jaheiháro anga oikove
Mitã kyrỹi asyete mbo’ehao oheja
Albañil, térã carpintero upépevente oguahẽ.
Ndaha’éi aipo ohoségui, osẽva oho tapicha
Ohejamante ohejáva, ikera yvoty omuña
Jepe ápe javy’a, ndaipóri tembiaporã
Por un puesto de trabajo, tekove oheja hetã.
Ojeheja sy ha túva. Ta’yra ha mborayhu
Oho tesay hovare ojeheka mombyry
Kuña, Kuimba’e po’apy; ápe opu’ãrangue
Pytaguápe oho oheja ifuerza ha ijuventud.
Ko’ápe ningo opyta tuja, guaiĝui ha mitã
Ha unos cuantos  tãi haimbe  ho’upáva opa mba’e
Ojupíva mburuvicha noha’ãi bien común-rã
Ñokarãi ha pokarẽ, cada día ite’ẽve.
He’íva ku Macchiavelo, República ningo ha’e:
 La mejor forma de gobierno.
Oisambyhýva ojaporõ, para su pueblo el bien.
Ikatu avei ha’e: La peor forma de gobierno.
Mbovymínte okambuverõ, ha oikotevẽva hetave.


03-2014.-

lunes, 24 de febrero de 2014

Ña Ma’ërä



Ña Ma’ërä oho ykuápe, voi pyharevete
y ogueru iñakä ári kambuchípe henyhë
okay’u hagua anga ha’e, ha osëma omba’apo
jahechápa ombojere ñandymi ha sakarö.

Opita timbo ohokuévo ha Tupäme oñembo’e:
Néipa nde che ru tuja ema’ëmina che rehe,
Ko ára tacheresäi ha ta japo heta mba’e,
Nde ningo reikua heta temikotevë.
Ñane mboriahuro ningo jajeityvyromante.
Ejesaupimíkena ko ára, ha ehovasa ko che táva
Umi hetave ipiráva tahu’üve ikorasö
Tome’ëmi tembiapo ore ava mboriahúpe
Tamora’e tyryrýpe roñeha’äne rojapo.
Ijetu’u ningo che ru ore ára jehasa
Ha umi mburuvicha ndohechaguasúi mba’eve
Ijehekuérante ojapura ipota ha oipotave
Tavaygua remikotevë, añámone ogueraha.
Kóicha anga Ña Ma’ërä ko’ë ko’ëre ohasa,

Tupäme oñepomoï, oje’óivo y reka.

paolafretes.

lunes, 9 de diciembre de 2013

Hablemos del Amor

Qué puedo decirles yo, en lo que refiere al Amor.
Qué me dirías tú, cuando me hablas del Amor.
Tendrá acaso un concepto preciso,  universal.
O es una metamorfosis de adecuación circunstancial.
Muchos son los que expresan  maravillas del Amor.
Otros muy a lo opuesto lo sienten  con dolor.
Los religiosos predican lo sublime que es el Amor.
Otros van cometiendo, aberraciones, en nombre de Amor.
En los versos sagrados explica, que es uno sólo el Amor.
Que habita en todos los hombres, sin raza, sexo ni religión.
Entre los hombres afirman, que hay varios tipos de Amor.
Van creando etiquetas, según su gusto y  convicción.
Entonces, yo me pregunto:
¿Qué es en realidad el Amor?
Si tienes respuesta dime, explícame por favor.
Mientras, mi caso dejo, en manos del corazón.

paolafretes

lunes, 18 de noviembre de 2013

ÑaTuni


Oiko ndaje akôi ára ijaturumi upe tapére omba'ejerure, kuña guaiguîmi ijohei pyre, mba’apo raibore ojekuaa hese.  Kuñakarai oiko asýva ha oikotevêva ko iguaiguî rire, upéva ha'e ÑaTuni.
Ipyahúpe ha’e oikomiva’erâ opáichagua tembiuapo ombosako’i, ojaojohéi hoga ykéreguakuérape, oitypei, ha oho oka’api ha mba’e kuimba’éichaite.
Upeicha omongakuaa mokôi imemby, oñeha’â omondo mbo’ehaópe ha oguereko ichupekuéra iporâveháicha.
Upéi ikaria’y hikuái ha osê oho mombyry, ndojekuaavei ichuguikuéragua. Ohejarei  upe isykuéra ha ndojerevéi.
Ña Tuni ndaikatuvéi omba’apo, ou hasy ja ikangýma mbeguekatúpe. Avavema ndoipotavéi ichupe hembiguáirâ, avave avei noñangarekói hese, ha upépe oñepyrû oikotevêmba.
Are oiko omba’e jerure. Heta oî upe rupi ojahéiva ha mba’e hese. Ipahápe  oiko asyve ohóvo ko’ê ko’êre.
Peteî ára ikuerái jeiko asy ha tekotêvegui, avave nopenái hese, ha iñemoñare mokôi oguerekova'ekue ohoite hikuái ha ndojerevéi, upemarô upe guaiguîmi iñe'âite guive Ñandejárape ojerure: Hi'âitépa Tupâ che gueraha mba'e, hetaitéma ningo aiko asy ko yvy apére, néina Kirito eju che reka;  che ningo ajapopáma opa mba’e ajapova’erâ, aiko reima ningo ko’árupi ojejahéi che rehe.
Upéicha oguapy jave ipýre tape rembe'ype ochi'ô hina, ohecha sapy'a peteî karai neporâva oja ijypýpe ha oipyso upe ipo ombohasa Ichupe.
 Upépe upe guaguîmi ojesaupi ha oporandu:
-          Mávapa nde che karai.
 Ha upe karai ombohovái:
-          Che ha'e Tupâra'yete yvágui  ajúva, che réra ha'e Gabriel. Upe rupavê yvate oîva,
Ñandejaraite ningo che mbou, ndepiari aju  jahama hagua.
-          Añetépa ere -  ombohovái ÑaTuni, ovy’a ha oñembyasy avei. Ndaha’ei ndohoséiva. Katu oguereko peteî jagua pirumi omoirûva ichupe opa ára, ha ombyasy oheja hagua ichupe ha’eñomi heta oiko rire hikuái ojoapykuéri.
-          Ha ko che irûmigui piko karai mba'e anga oikóta ha'eñoreiete, oprorandu.
Oma'ê upe Kiritoremimbo'u ha ohecha peteî  jagua pirumi ÑaTuni ykére, oipoahureko ha he'i Ichupe:
-          Ohota avei ningo ñane ndive.
Ña tuni opukavy, ha’etevaicha ku ipy’a piro’ýva. Néi aiporô, roimema ore. - ombohovái  guaiguîmi.
Ojapyhy oñañuâ  upe hymbápe , ha osapymívo  hymba jagua pirumindie mokôiveva Tupâ  rendápe  ohua'î.

Nemandu'áke: Ne ñe'âite guive rejeruréva, Tupâ ohendu katuete.


miércoles, 13 de noviembre de 2013

Impetuoso Creador.


Todo el equilibrio,
Quietud,
Y armonía, durmió en el pasado para no volver.
La creación paciente,
Se colmó de rabia,
Por acto inhumano llego a enfurecer.
El frío punzante penetra la entraña,
Envuelve a las cosas,
También a cada ser.
Negro a los lejos,
Blancuzco, polvoriento desciende;
Y hasta el más fuerte,
Estremece ante él.
La naturaleza vence,
Ante ella, el hombre;
Poco puede hacer.
Rojizo y oro conjugan,
Colorea el cielo,
Al amanecer.
Amigable  al principio,
Para luego arder,
Quema con sus rayos,
Castiga  la piel,
El rubio,
Astro rey, se airó también.
A veces la noche
Vestida de brillos
Presenta un concierto de luz y de color.
Y otras veces oscura
Severa,
Temible;
Impone cual gala,
De inmenso pavor.
Cuando al fin se rinde,
Ante los encantos,
Del sutil aroma,
Del amanecer;
Con trinos y cantos,
El crepúsculo asoma,
En tanto la noche,
Se va a guarecer.
Y aún de día,
Se han visto horrores
Castigos implacables de la creación
Por nuestros errores,
Desdén e inconsciencia corremos el riesgo de la destrucción.
La naturaleza responde cual madre,
Según la conducta del hijo al andar,
A veces apacible,
Otra implacable,
Mas todo pretende al fin educar.
He ahí, El hombre;
La obra maestra de aquel hacedor,
No tiene conciencia de su negligencia,
No entiende el mensaje,
Pierde la razón,

Por buscar más gloria que su creador.

Paola Fretes.

miércoles, 6 de noviembre de 2013

Yvoty (Flor)






Oimépa mba'e iporâvéva yvotýgui?
Oimépa ojeguakuaáva ombojojáva ichupe?
Oimépa ambue nde resa mbohoryhára,
ikyrÿi, hyakuâ porâva, omimbi ijeheguiete!

Yvoty ningo ha'e, mba'e techaramombýva,
arapy mbojeguahára porâ ku'i memete.
Mirîminte oikove ha ha'e upe tuichavéva,
hupytyhárapa oiméne, ko yvy ári ambue.


Heñói kyrÿi okakuaa, hovyû umi hogue.
Ipoty kuru oñopê, iko'êntema ojera,
isapy ohetû kangy upe hopére opyta,
he'ôvy pyháreve, Maiteípa, he'i vaicha.

Yvoty ombojegua, ko yvy ári opa mba'e,
heñói ramo tekove yvotýpe oñehyguaitî,
mborayhu jechaukarâ yvoty ojegueraha,
ha ñamanóvo avei, yvotyndie ñagua'î.

Rehayhu ramo yvoty, aníkena reikytî,
ehejante toikove, tombojegua tekoha;
tojechauka hetavépe, hyakuângue taiñasâi,
taiporâve opa hendágui, yvoty che retâmegua.

Ohai: paolafretes (michîmíva)

domingo, 3 de noviembre de 2013

JEROKYHÁRA (La Bailarina).

JEROKYHÁRA (La Bailarina).

Mitâkuña rete koni, oñemboraríva ápe ha pépe, kyre’ÿ  kyrÿi apytépe.
Hete pykuipe, hova pytângy, iku’a po’imi ha hesa rory.

Oñembosaraki, ipysâ tî rehe oñembo’y, opavy ku oñandu’ÿroguaicha mba’eve teterasy.
Iñakârague ojegua yvotyetápe, oñopê ojuehe, ijati’yre ojepoi, kyvajeguápe ojejopy ijyképe kangymi.
Ijajuri mbu’y vera, itajúicha omimbi, avei pe inamichâi ohavi’u mbeguemi ijaty’y morotî.
Hembe pytâ ojajái ñeimo’âva yva aju, ñande resa reraha ku ityvyta jasy ra’y.
Itypói ojeguapa,  isái avei ojekuaa ñandutígui ijapopy.
Ojeroky kyre’ÿ, omombo mombo pe humby, ikoni, oguata tu’î, oñeno ha opu’â jey.
Iñakâ ári limeta, térâ katu kambuchi, terâ ajaka; hajépa ikatupyry araka’eve ndo’ái chugui.
Ipyti’áre ipoty, mokôi yva ka’aguy, iñe’âme katu ipoty hypyvéva mborayhu.


paolafretes